Zelforganisatie: Ideaal of Idioot?

Sinds een jaar of 10 hebben we het in Nederland over de ideale oplossing om het werk leuker te maken en medewerkers te laten opbloeien, waarmee we en passant ook het aantal managers omlaag brengen: Zelforganisatie. Minder schijven, meer verantwoordelijkheden op de werkvloer. Klinkt goed nietwaar ? 😉

Bij enkele van mijn vorige werkgevers heb ik verwoede pogingen gezien om de principes van zelforganiserende teams door te voeren. Inderdaad, pogingen, want kennelijk is niet iedere organisatie klaar voor deze impactvolle organisatie- en cultuurwijziging. Of niet ieder team/teamlid, kan ook. Niet iedereen is er direct klaar voor of heeft het talent om eigen verantwoordelijkheid te nemen of rollen te verdelen. Zoiets kost dus tijd, veel tijd en geduld ⏳ .

De grootste ‘fout’ die ik gezien heb is als directie/MT denken dat je zelforganisatie even top-down op kunt leggen. En dan alle medewerkers naar een cursus Persoonlijk Leiderschap sturen. Wanneer je dat doet, weet je zeker dat Zelforganiseren nooit gaat gebeuren ❌ . Ook ik trapte aanvankelijk bijna in deze valkuil, maar gelukkig kwam ik al snel tot de conclusie dat erdoorheen-drammen niet zo’n goed idee is. Dan word jij namelijk de zeur die steeds begint over kwaliteiten, talenten, taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Dat wil je niet als (HR)manager toch? Je bent al druk genoeg.

Zelforganisatie is wat mij betreft geen hype en nooit het doel, hooguit een middel om te komen tot… En het vraagt leiderschap, op alle niveaus in de organisatie. Het kan ideaal uitpakken of een idiote actie blijken te zijn. Dus mocht je de idee hebben dat hierin wellicht een oplossing ligt voor alle uitdagingen/problemen in de organisatie, dan geldt wat mij betreft het gezegde: bezint eer ge begint. En lees eerst eens wat meer over zelforganisatie op www.menseninbedrijf.com, nodig vervolgens iemand uit voor een gesprek of twee voordat je in het diepe duikt. Wat mij betreft een inspirerende club met mensen die het zo ongeveer doorhebben. Nietwaar Thijs Rijnbergen?